17: Dr. Tsjalling Swierstra


Jaarlijkse landelijke studie- en inspiratiedag

Terug naar hiërarchische verhoudingen ?!?
De coachende of de harde hand ?

onder leiding van Dr. Tsjalling Swierstra

op vrijdag 4 juni 2006 in Kasteel ‘Huize Harmelen’ in Harmelen.

Wie prijst zich niet gelukkig dat de tijden van het hiërarchische leiderschap goeddeels achter ons liggen? Nederland is in de laatste decennia opgeschoven van een bevelssamenleving naar een onderhandelingssamenleving. Dat is terug te zien in de politiek, in onze gezinnen en in ons bedrijfsleven. Mondige burgers, kinderen en werknemers geven de toon aan. En dat betekent dat er steeds minder opgedragen en gehoorzaamd wordt – waar wordt gehoorzaamheid nog als deugd gezien? – en steeds meer wordt uitgelegd, beargumenteerd, gecommuniceerd en gecoached. Daarnaast ligt de verantwoordelijkheid in veel moderne organisaties allang niet meer louter en alleen bij de leidinggevende. In plaats daarvan is er in veel organisaties een trend waarneembaar om de verantwoordelijkheid laag in de organisatie te leggen. En dat betekent dat iedereen zijn of haar verantwoordelijkheid moet nemen. Werknemers krijgen meer vrijheid om hun taken naar eigen inzicht uit te voeren; ze worden alleen afgerekend op het resultaat. We gaan er samen voor!
Terug naar hiërarchische verhoudingen ?!?
Wat ooit baanbrekende en inspirerende inzichten en organisatieprincipes waren, klinkt vandaag de dag al te zeer bekend. Talloos zijn de trainingen waarop deze principes worden uitgelegd, even talloos zijn de organisaties waarbinnen ze inmiddels worden toegepast. De hoogste tijd voor een evaluatie dus. Zijn de hoge verwachtingen van destijds bewaarheid? Gaat het nu allemaal beter? Wat wordt er aan het oog onttrokken door al dat praten over gespreide verantwoordelijkheid, transparante communicatie en coachend leidinggeven? Hoe onschuldig is de vergelijking tussen een bedrijf en een gezin eigenlijk? Het lijkt alsof er in de moderne ‘platte’ organisatie minder plaats is voor machtsverschillen. Is het niet raar dat veel werknemers zich tegenwoordig vaak meer gecontroleerd, meer onvrij en meer vermoeid voelen dan in de tijd van de harde hand? Is het denkbaar dat de macht tegenwoordig vooral subtieler – en wie weet: effectiever – wordt uitgeoefend?
Op deze dag willen we samen de ‘donkere’ kant van de moderne organisatieprincipes verkennen. Daarbij worden we bijgestaan door dr. Tsjalling Swierstra, universitair docent filosofie aan de Universiteit Twente en trainer. Hij zal proberen de twijfels scherp en confronterend boven tafel te krijgen. Het dilemma van de coachende of de harde hand wordt visueel gemaakt door enkele flitsende interacties van de theatergroep Zijlstra & Zo.